DIK - Deutsche Islam Konferenz - İmam Eğitimi

Navigasyon ve hizmetler

İmamlık için Çeşitli Eğitim Yolları

DİTİB: Türk İslam Birliği’nde Verilen Eğitim

Türk İslam Birliği (DİTİB e.V.) Ankara'daki Türk Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı olması sayesinde devletin organizasyonu ile Türkiye'den imam atanması ayrıcalığına sahiptir. Bu imamların büyük bir çoğunluğu ortaokul ve lise düzeyinde eğitim veren İmam Hatip okullarından mezundur; aralarından çok azı ise üniversite diplomasına sahiptir. 2005 yılından beri Diyanet öncelikle Türkiye’deki üniversitelerde ilahiyat bölümünden mezun olan imamları göndermeyi tercih etmektedir. Ancak 2009 yılına kadar DİTİB cemaatlerinin ancak yarısından azında yüksekokul mezunu imamlar görev yapabilmiştir. Hem bu nedenden dolayı, hem de sosyalleşme ve dil sorunlarını aşabilmek için Ankara'daki Diyanet 2006 yılında Ankara ve İstanbul’da "Uluslararası İlahiyat" adı altında yeni bir yüksek eğitim programı oluşturdu: Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinde doğan ve büyüyen 100'e yakın burslu öğrenci şu anda bu program kapsamında eğitim görmektedir. Bu kişiler eğitimlerini tamamladıktan sonra yurtdışında imam olarak görev yapacaklardır. 2010 yazında mezunlardan ilk 15’nin Türkiye'den Almanya’ya geri dönmesi beklenmektedir.

VIKZ: İslami Kültür Merkezleri Birliği’nde Eğitim

İslami Kültür Merkezleri Birliği (VIKZ) 1980’li yılların sonlarında birliğe ait Köln’deki "Villa Hahnenburg" akademisinde imam eğitim programlarına başladı. Başlangıçta sadece hafta sonları ve tatil günlerinde verilen eğitim,  şu anda üç yıl süren, bitirme sınavları ile ilerleyen ve ardından  cemaat camilerinde bir yıllık bir staj süresini de içeren bir programa dönüştü. Eğitim dili Türkçe ve Arapça olup eğitim programının içeriği klasik modüllerden oluşmaktadır: Kuran okuma, Arapça gramer ve fonetik, İslam hukuku, hadis bilimi, hutbe (Cuma vaazı) için vaaz eğitimi ve namaz. Her ders yılında 30 ile 35 arasında öğrenci alınmaktadır. Kadınlar da bu eğitim programına katılabilmekte, ancak eğitim sonrasında kadın imam olarak görev yapamamaktadırlar. Kadınlar daha sonra cemaat içinde sosyal görevler üstlenmektedirler. Genç insanların birlik içindeki eğitimin hangi yaşta başlaması gerektiği konusu tartışmalıdır. Dernek içindeki bazı yeni görüşlere göre imam eğitiminden önce Alman okullarındaki eğitimin tamamlanmış olması gerektiği, hatta bir meslek dalında meslek eğitiminin de alınmış olması gerektiği dile getirilmektedir. Ancak VIKZ bugün hâlâ Almanya’da kendi içinde imam eğitimi veren tek büyük federal birliktir.

IGBD: Boşnakların İslami Birliği’nin Eğitimi

Boşnakların İslami Birliği'nin (IGBD) imamları ideal durumda Saraybosna'da ilahiyat yüksek öğrenimi görmüş olmalıdırlar. Buradaki eğitim, klasik yüksek öğrenim  programlarını içermektedir. Diğer tüm ülkelerde olduğu gibi Saraybosna'da verilen bu eğitim de Müslüman olmayan bir sosyal çevrede ortaya çıkan çok çeşitli beklentileri, sorunları ve bir imamın yeni görev alanlarını kapsamamaktadır. Dernek içinde imam eğitiminin geleceğine ilişkin olarak iki değişik yol tartışılmaktadır: Saraybosna'daki eğitime ek olarak yurtdışında görev için bir eğitim programının oluşturulması ya da imam eğitiminin Almanya'daki üniversitelerin ilahiyat fakültelerinde verilmesi. Ancak bu iki eğitim yolu da bugün henüz hayata geçirilememiştir.

Bağımsız Cami Dernekleri için İmamların Eğitimi

Almanya'daki cami derneklerinin tümü, ağırlıklı olarak Türklerin elinde olan büyük İslami derneklere üye değildir. Bu çok sayıdaki küçük derneğin farklı ulusal kökenlere sahip imamları, kendi ülkelerdeki değişik eğitim sistemlerini yansıtmaktadırlar: Kendi kendini yetiştirmiş imamlar, medrese mezunu imamlar, mesleklerinin yanında imamlık yapan üniversite mezunu kimyagerler ya da avukatlar; aynı şekilde buraya başka dallarda eğitim görmek üzere burslu gelmiş olan ve cami dernekleri için imam olarak görev yapan ilahiyatçılar vardır. Almanya'da cami dernekleri içinde vatandaşları bulunan ülkelerden sadece Fas üç yıl önce yurtdışında görev yapacak imamlar için ek bir eğitim programı düzenlemiştir. Bu eğitim programı bir yıl sürmekte ve klasik din eğitiminin yanında ülke bilgisi ve yabancı dil eğitimini de içermektedir. Ancak bu eğitim şu anda İngilizce ve Fransızca ağırlıklı olarak verilmektedir.

Marfa Heimbach, 18.12.2009.

Marfa Heimbach İslam bilimcisi olup serbest yazar olarak Westdeutscher Rundfunk, Köln'de çalışmaktadır. Kendisi aynı zamanda Federal Politik Eğitim Merkezi’nin görevlisi olarak rahipler ve imamlar için "Laik devlette din" konulu diyalog projesini de yönetmektedir.

Ek bilgiler

Konferans katılımcıları masada

Alman İslam Konferansı ne?

Devlet makamları ve Müslüman toplumun temsilcileri arasındaki uzun soluklu diyaloğun hedefi, ortak yaşamın gelişmesine ve toplumsal birlikteliğin artmasına destek olmaktır.

Devamını oku: Alman İslam Konferansı ne? …

Dr. Necla Kelek

Dr. Necla Kelek ile Başörtüsü Üzerine Bir Söyleşi

Müslüman başörtüsü kavramı uzun yıllardan beri Almanya’da var olan bir olgudur. Pek çok Müslüman kadın başörtüsü seçiminde tamamen özgür iradeleri ile karar aldıklarını vurgulamaktadır.

Devamını oku: Dr. Necla Kelek ile Başörtüsü Üzerine Bir Söyleşi …

AİK Basın toplantısı

Farklı bir habercilik

Alman dilindeki basın ve yayın organlarında İslam ile ilgili genel görüş, ne Müslümanların uyumunu ne de toplumun çoğunluğunun önyargılarının ve korkularının azalmasını desteklemektedir. AİK bunun değişmesini sağlamak istediğinden Müslümanlar, basın yayın organları, bilim ve siyaset adamları ile yoğun bir iletişime başlamıştır.

Devamını oku: Farklı bir habercilik …