DIK - Deutsche Islam Konferenz - Organizasyonlar

Navigasyon ve hizmetler

Almanya’da Müslüman organizasyonları

Almanya’da, dini yaşamı cami derneklerinde organize eden birçok Müslüman çatı birliği bulunmaktadır. Size 5 çatı organizasyonunu tanıtıyoruz.

Burada tanıtılan dernekler, Almanya’nın en büyük birlikleri ve çatı organizasyonlarıdır.

Bu kuruluşlar dernekler hukuku çerçevesinde organize olmuştur, ancak çoğunluğu (Almanya anayasasının 7. maddesi 3. fıkrası uyarınca) dini cemaat ya da hatta kamu hukukuna tabi tüzel kişilik statüsünü kazanmaya çalışmaktadırlar.

Federal düzeyde oluşturulan çatı organizasyonları genelde devlet makamları karşısında ortak bir çıkar temsilciliği oluşturulması isteğine dayanmaktadır.

  • Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB)
  • Federal Almanya Cumhuriyeti için İslam Konseyi Tescilli Derneği (IRD)
  • İslami Kültür Merkezleri Birliği Tescilli Derneği (VIKZ)
  • Almanya’daki Müslümanların Merkez Konseyi (ZMD) ve
  • Almanya Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABF).

Almanya'daki Müslümanların günümüzdeki dernek yapısı, özellikle 1970’li yıllardan itibaren gelişmiştir. Özellikle başlangıç döneminde, Türkiye’de ilahiyat alanındaki ve siyasal alanda yaşanan gelişmeler büyük bir rol oynadı.

Türk-İslam Dernekleri

Başlangıçta Almanya'da, kendini Türk Diyanet İşleri Başkanlığı’nın dışında konumlandıran, Türkiye'deki gruplarla bağlantıları olan dernekler kuruldu. Örneğin 1973 yılında bugünkü İslami Kültür Merkezleri Birliği (VIKZ) ve 1975 yılında İslami Millî Görüş Birliği'nin (IGMG) öncü kuruluşu faaliyetlerine başladı. VIKZ üyeleri Tasavvuf ağırlıklı Sünni bir İslam'ın temsilcileri olup bu Türk-İslam topluluğu üyeleri kendilerini "Süleyman [Hilmi Tunahan] Efendi'nin öğrencileri" olarak görmektedirler. Bu birliğe günümüzde 300'ü aşkın cemaat üyedir.

IGMG, 1995 yılında Avrupa Millî Görüş Teşkilatları (AMGT) içinden oluşmuş olan, Necmettin Erbakan liderliğindeki Türk Millî Görüş hareketinin bir parçasıdır. 2007 yılı anayasal düzeni koruma raporunda bu örgüt İslamcı olarak nitelendirilmekle beraber, IGMG'nin örgüt yapısının homojen olmadığı da vurgulanmaktadır. 2007 yılı anayasal düzeni koruma raporu bu kuruluşun yaklaşık 27.000 üyesinin olduğunu belirtmektedir, ancak IGMG'nin kendi açıklamalarına göre derneğin Almanya’da 87.000'nin üstünde üyesi bulunmaktadır ve bu dernek Almanya'nın tamamında yaklaşık 323 cami yönetmektedir.

Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) ancak 1984 yılında kurulabildi. Bu birlik ile Türk Diyanet İşleri Başkanlığı arasında yakın ilişkiler bulunmaktadır. DİTİB, 870in üzerindeki üye dernek sayısı ile Almanya'nın en büyük  çatı organizasyonudur ve daha çok Türkiye'deki laiklik etkisi altındaki İslam anlayışına odaklanmaktadır.

Federal Almanya Çapında, Göçülen Ülkelerden Bağımsız Çatı Organizasyonları

VIKZ, Almanya İslami Dünya Kongresi ve diğer dernekler 1986 yılında tüm Almanya’yı kapsayan çatı organizasyonu olarak Federal Almanya İslam Konseyi’ni kurdular. 1988 yılında VIKZ'nin çatı organizasyondan ayrılması ve 1990’da o zamanki adıyla AMGT (şimdi IGMG) derneğin katılımından sonra, 1998 yılında İslam Konseyi adını değiştirerek Federal Almanya için İslam Konseyi/İslami Alman Dünya Konseyi (eski Prusya geleneği) Tescilli Derneği (IRD) oldu. Bu çatı organizasyonu içinde IGMG 30'u aşkın üye dernek sayısı ile bugüne kadar en çok üyeye sahip  dernek olarak İslam Konseyi'nde baskın konumdadır.

1988 yılında kurulmuş olan Almanya İslami Çalışma Grubu’nun (IAK) içinden 1994'te Almanya’daki Müslümanların Merkez Konseyi (ZMD) çatı derneği çıkmıştır. Büyük Türk-İslam derneklerinden DİTİB, VIKZ ve AMGT, IAK’ya zamanında üye olmalarına rağmen, kısmen hukuki nedenlerle Merkez Konsey'e katılmamıştır. 2000 yılında VIKZ de çatı derneğinden ayrılmış ve bu çatı derneğinin çok etnisiteli özelliği belirgin olarak öne çıkmıştır. Bu ayrılmalardan kaynaklanan düşük üye sayısına rağmen, derneğin kendi verdiği bilgilere göre 300'ü aşkın cami cemaati bu derneğin bünyesinde yer almakta ve bu çatı derneği 2001 yılından beri kamu kurumları için önemli bir muhatap profili çizmektedir. Bunun bir nedeni, derneğin medyada yoğun olarak yer almasıdır.

VIKZ, DİTİB, ZMD ve IRD, bu dört dernek Nisan 2007'de Almanya'daki Müslümanların Koordinasyon Konseyi (KRM) çatısı altında toplanmıştır. Gevşek bir birlik oluşturan bu dernek, Almanya'da camilerde ibadet eden Sünni ve Şii Müslümanların çoğunu temsil etme iddiasındadır ve bu nedenle devletin ana muhatabı olmayı talep etmektedir.

Türk Aleviler Konfederasyonu

AİK kapsamında temsil edilen beşinci dernek Almanya Alevi Birlikleri Konfederasyonu'dur (AABF). AABF 1986 yılında bir çatı birliği olarak kuruldu. Bugün 120 üye derneği ve yaklaşık 20.000 kayıtlı üyesi bulunmaktadır. AABF'nin Kuzey Ren Vestfalya, Hessen, Berlin ve Bavyera eyaletlerindeki dernekleri, derneklerinin anayasanın 7. maddesi, 3. fıkrası uyarınca bir dini cemaat olduklarını kabul ettirmiş bulunmaktadır. Bu nedenle bu dernekler yukarıda anılan eyaletlerde müfredata uygun din dersi verebilmektedirler.

DIK redaksiyonu, 14.05.2010

Ek bilgiler

Baba ve oğul

İslami içerikli Almanca rap müzik

Almanya'da Müslüman gençler yaptıkları rap müziğin şarkı sözleriyle yaralara parmak basıyor. Şarkı sözleri sadece İslam'la ilgili konuları işlemeyip bunun yanı sıra gençlikte suç eğilimi, baş örtüsü tartışması ve uyum politikaları gibi siyasi konuları da içeriyor.

Devamını oku: İslami içerikli Almanca rap müzik …

Yollar

Almanya’daki Müslümanların Sayısı Yaklaşık 4 Milyon

Almanya’da göçmen bir geçmişe sahip olan 3,8 milyon ile 4,3 milyon arasında Müslüman yaşamaktadır.* Bu durumu "Almanya’daki Müslüman Yaşam" çalışması ortaya çıkarmıştır.

Devamını oku: Almanya’daki Müslümanların Sayısı Yaklaşık 4 Milyon …

Mezar taşı Berlin-Neukölln

Almanya’daki Müslümanların Tarihi

Günümüzde Almanya'da yaşamakta olan Müslümanların varlığı öncelikle 1960'lı ve 1970'li yıllardaki iş gücü göçünün bir sonucu olsa da bu varlığın başlangıcı çok daha eski zamanlara dayanmaktadır. 

Devamını oku: Almanya’daki Müslümanların Tarihi …